Thu hút FDI - khó khăn nhất thời 

Có thể nói, ảnh hưởng rõ nhất của khủng hoảng kinh tế thế giới biểu hiện  ở  tỉnh ta thời gian qua là tình trạng giãn, giảm tiến độ các dự án FDI và khó khăn trong thu hút FDI mới vào các khu, cụm công nghiệp. Một trong những dự án quy mô lớn của Tập đoàn Hồng Hải đang được đầu tư tại Cụm CN ô tô Đồng Vàng là Nhà máy thiết bị điện tử Fuhong mặc dù đã hoàn thành việc đầu tư hạ tầng và nhà xưởng  nhưng đã phải giãn tiến độ do thị trường thu hẹp. Không chỉ Hồng Hải, đây là thời kỳ hầu hết các tập đoàn, doanh nghiệp (DN) lớn bị ảnh hưởng nặng nề bởi suy thoái kinh tế. Điều đó buộc các nhà đầu tư nước ngoài phải cơ cấu lại sản xuất, cắt giảm đầu tư   và tập trung điều chỉnh, cơ cấu lại hoạt động sản xuất, kinh doanh tại chính quốc. Do đó, thu hút các dự án FDI mới cũng gặp nhiều khó khăn. Năm tháng đầu năm nay, toàn tỉnh mới thu hút được 4 dự án đầu tư nước ngoài với tổng số vốn 18,55 triệu USD, giảm 59% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, điều đáng mừng là các dự án mới được chấp thuận thời gian qua đều có chất lượng tốt. Ngay sau khi được chấp thuận đầu tư, các DN đã khẩn trương xây dựng cơ sở hạ tầng, tuyển dụng lao động. Điển hình như dự án của Tập đoàn Sanyo, Công ty TNHH Teayang Việt Nam... tại KCN Quang Châu đang được đẩy nhanh tiến độ, khi đi vào sản xuất sẽ tạo thêm hàng nghìn việc làm cho người lao động, tăng kim ngạch xuất khẩu, đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế địa phương. Bên cạnh đó, sau thời gian bị ảnh hưởng nặng nề, đến nay nhiều dự án FDI, đặc biệt là Tập đoàn Hồng Hải đã cam kết tiếp tục quay lại đầu tư cho thấy dòng vốn FDI đang hồi sinh tại Bắc Giang. 

Bốn "nút thắt"

Trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu, các DN gặp khó khăn về đầu ra… là yếu tố khách quan ảnh hưởng đến thu hút FDI. Song cũng cần nhìn nhận những khó khăn nội tại cần tháo gỡ.  Thứ nhất, cơ sở hạ tầng còn nhiều bất cập. Trong đó, hạ tầng "cứng" như: giao thông, điện, nước sạch, khu xử lý nước thải và chất thải rắn công nghiệp… nhất là tại các KCN chưa hoàn chỉnh. Mặc dù suy thoái kinh tế song đây cũng là cơ hội đối với nhiều nhà đầu tư do giá vật liệu xây dựng xuống thấp, giá công nghệ, máy móc thiết bị giảm, lãi suất vốn vay ngân hàng được Nhà nước hỗ trợ… Vậy nên, nếu có cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh, nhất là "đất sạch" cho các nhà đầu tư sẽ là lợi thế lớn trong  thu hút đầu tư. Ngoài ra, hạ tầng "mềm" như thủ tục hải quan, các dịch vụ ngân hàng, viễn thông… chưa đồng bộ, giá dịch vụ còn cao… khiến không ít nhà đầu tư băn khoăn. Thứ hai, chất lượng nguồn nhân lực trên địa bàn chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư, nhất là nhân lực chất lượng cao. Bởi phần lớn lao động trên địa bàn là lao động phổ thông, chưa có trình độ, kỹ thuật phù hợp với nền sản xuất công nghệ cao. Đây là điều lo ngại đối với các nhà đầu tư đòi hỏi số lượng công nhân lớn tới hàng nghìn người như Sanyo, Hồng Hải… Thứ ba, công tác cải cách hành chính  đã được cải tiến đáng kể nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ mới. Đáng chú ý là việc tỉnh ta tụt hạng đáng kể về các chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh thời gian qua, trong đó có nguyên nhân từ các thủ tục hành chính còn rườm rà, gây khó khăn cho nhà đầu tư. Thứ tư, công nghiệp phụ trợ của tỉnh còn thiếu và yếu. Với nhu cầu chuyên môn hoá ngày càng cao, xu hướng hiện nay DN thường chỉ sản xuất, cung cấp một hoặc một số loại mặt hàng, thiết bị nhất định (ví dụ như Fuhong sản xuất linh kiện điện tử cung cấp cho hãng Canon…). Do đó, công nghiệp phụ trợ đóng vai trò quan trọng trong quyết định đầu tư của các DN nước ngoài nhằm giảm thiểu chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Tháo gỡ khó khăn

Kinh tế toàn cầu suy thoái dẫn đến giảm các dự án FDI là khó tránh khỏi đối với hầu hết các nước, các địa phương. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, kinh tế thế giới đang có những dấu hiệu phục hồi. Để đón "làn gió" đầu tư mới, vươn lên trở thành "điểm đến" thực sự hấp dẫn cho các nhà đầu tư thì tháo gỡ bốn "nút thắt" trên là vấn đề cấp thiết. Ông Đỗ Quốc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Hiện nay, tỉnh ta đang tích cực giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải phóng mặt bằng, tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư. Công tác cải cách các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư tiếp tục được chú trọng với việc  đưa vào hoạt động bộ phận "Một cửa liên thông" tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho DN đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định phê duyệt quy hoạch hành lang kinh tế Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Nằm trong hành lang ấy, Bắc Giang sẽ là điểm thu hút các nhà đầu tư, đồng thời tạo sự liên kết phát triển kinh tế. Thời gian tới, tỉnh sẽ chú trọng nâng cao chất lượng liên kết vùng; tăng cường thông tin công khai,   đầy đủ về quy hoạch phát triển công nghiệp, các cơ chế khuyến khích đầu tư cho các DN FDI; đẩy mạnh công tác đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề,  trình độ ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại của DN; hoàn thiện cơ chế về đất đai, đầu tư cơ sở hạ tầng; nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến đầu tư… nhằm đón đầu thu hút nhiều nhà đầu tư lớn, góp phần đẩy mạnh phát triển KT-XH địa phương.

Nguyễn Trường