PGS. TS Trần Đình Thiên: "Đất nước ta sinh ra là để hội nhập"

( 12:12:04 PM 03/01/2013 )

* Ông nhận xét gì về kinh tế Việt nam sau hơn một năm rưỡi gia nhập WTO? Sau khi gia nhập WTO được một năm rưỡi, nền kinh tế có rất nhiều vấn đề, có những cái rất tốt, có những cái bất ổn, ví dụ như đầu tư nước ngoài tăng lên rất mạnh, thương mại nói chung cũng bùng nổ. Rõ ràng, đứng về mặt tổng thể, đầu tư thương mại có những bước tiến rất ghê gớm. Nhưng bên cạnh đó cũng còn nhiều vấn đề, như lạm phát, nhập siêu quá lớn, tính thanh khoản trong nền kinh tế rất căng thẳng, lãi suất cao, tỉ giá biến động khó dự đoán... Khi bước vào hội nhập, có quá nhiều vấn đề phát sinh mà có lẽ chúng ta chưa dự kiến hết nên những biện pháp để ứng phó với những thời cơ, thách thức ấy chưa được chuẩn bị tốt. Tuy nhiên, khi nhiều cơ hội và thách thức như vậy, chúng ta mới biết là chúng ta mạnh đến mức nào và yếu đến mức nào. Điều quan trọng là trong hơn một năm vừa rồi, chúng ta đã phát hiện ra điểm mạnh và điểm yếu của nền kinh tế và đây là thời điểm cần đánh giá nghiêm túc những đâu là điểm mạnh, điểm yếu để tìm cách khắc phục. * Theo ông, đâu là những thuận lợi rõ nhất của Việt Nam khi gia nhập WTO đến thời điểm này? Sau khi gia nhập WTO, thuận lợi của Việt Nam rất cơ bản. Những điều kiện cho tăng trưởng rất lớn. Có thể nói đất nước ta sinh ra là để hội nhập. Nhìn vào hình dáng của Việt Nam là rõ rồi, toàn biên giới. Lợi thế thứ hai là ta gần Trung Quốc, Ấn Độ, hai trung tâm tăng trưởng lớn nhất thế giới hiện nay, nhưng ta chưa ý thức lợi thế này nhiều lắm. Thứ ba là Việt Nam có bờ biển quá đẹp để phát triển những ngành công nghiệp không khói, không tiêu tốn nhiều tài nguyên, đồng thời hướng ra ngành công nghiệp biển. Đây là lợi thế ít nước có. Việt Nam có chế độ chính trị rất ổn định, giống như một nơi trú ẩn an toàn cho nhà đầu tư. Nếu ta biết lấy thêm các điều kiện khác để phát huy thêm điều này thì sẽ là một lợi thế rất mạnh. Nguồn nhân lực của Việt Nam ở nước ngoài cũng là một thế mạnh đặc biệt lớn mà hiện nay chúng ta phải có chiến lược ưu tiên để tập trung. Những người Việt Nam ở nước ngoài là người có tri thức, đang ở những điểm phát triển rất cao của thế giới, nếu tận dụng được thì đây là những điểm hội nhập rất tốt. Họ không chỉ kéo thế giới về Việt Nam, mà còn đưa Việt Nam ra thế giới. * Còn những khó khăn mà chúng ta gặp phải thì sao, thưa ông? Khó khăn thì có nhiều, nhưng quy lại mấy điểm: Một là, điều kiện hạ tầng chuẩn bị chưa tốt, gây ra nút thắt tăng trưởng. Hai là khả năng phản ứng chính sách của ta còn lúng túng, chứng tỏ tầm nhìn, tri thức của chúng ta còn yếu. Từ điều kiện về hạ tầng, cơ sở thị trường, năng lực quản trị phát triển đến hệ thống doanh nghiệp, ta có những khó khăn, cần những cải thiện căn bản. Ở Việt Nam hiện nay, cả thị trường và Nhà nước phải căn cứ vào nhau để mà hành động. Thị trường chưa đạt đến trình độ cao, cơ chế thị trường chưa hoàn chỉnh, chưa thể phát huy hết tác dụng phân bổ nguồn lực hiệu quả, cần có sự định hướng của Nhà nước. Điều quan trọng là Nhà nước cần căn cứ vào quyết định thị trường để đưa ra các quyết định, Nhà nước phải hỗ trợ thị trường để thị trường vận hành tốt. * Một phần buổi thảo luận sáng nay tập trung vào chính sách công nghiệp của Việt Nam. Quan điểm của ông về chính sách này thế nào? Về chính sách công nghiệp, năng lực cạnh tranh của chúng ta kém, nhập siêu nặng. Tuy nhiên, tính đến chính sách công nghiệp phải tính đến chính sách ngành. Bản chất của câu chuyện là không được ưu tiên cho một ngành nào mà anh tin rằng mang lại lợi ích cho đất nước, rồi anh tập trung dốc sức cho nó và quên các ngành khác. Không được lựa chọn người thắng cuộc, rồi dồn hết sức vào đấy mà không biết là có thắng thật hay không, vì như vậy rất nguy hiểm. Không được phân biệt đối xử ngành. Không được lựa chọn các doanh nghiệp đầu đàn, tập trung hết sức vào đấy làm cho môi trường cạnh tranh méo đi. Việt Nam phải thay đổi tư duy chính sách ngành, để cho thị trường phân bổ nguồn lực, ngành nào là tốt nhất và ai là người sử dụng nguồn lực ấy tốt nhất, chứ không phải tự định ra một cách chủ quan, tùy tiện, rằng ngành này phải ưu tiên mà thiếu các căn cứ thị trường. Nguyệt Ánh lanhdao.net ghi

Các tin khác